Socjologia wspólnot XXI wieku

Aby zacząć omawiać wspólnoty XXI wieku, należy najpierw podać ogólną definicje  wspólnoty oraz wskazać jak wspólnotę rozumieją socjologowie.

Według encyklopedii PWN wspólnota to socjologiczny typ grupy (zbiorowości) społecznej o silnej więzi wewnętrznej, której podstawą są nie tyle świadomie wytknięte cele, ile czynniki emocjonalne, mające źródło w tradycji, obyczaju, wartościach, poczuciu obowiązku wobec grupy itp.".


Historyczna definicja wspólnoty według Barbary Mikołajewskiej to „w dziewiętnastowiecznym i dwudziestowiecznym użyciu opisuje wszelkie formy związków, które charakteryzują się dużym stopniem personalnej intymności, emocjonalną głębią, moralnym zobowiązaniem, społeczną zawartością i kontynuacją w czasie" [B. Mikołajewska, Zjawisko wspólnoty, New Haven 1999, s. 13].


W socjologii nie ma jednej klasycznej definicji wspólnoty. Według socjologów  wspólnotę można definiować w dwóch ujęciach. Pierwsze z nich wskazuję na to, że wspólnota rozumiana jest w kontekście styczności. To znaczy, że za wspólnotę uważa się ludzkie jednostki, które przebywając na ściśle określonym terytorium (np. państwo) realizują swe cele. Drugi zaś wskazuje, iż wspólnota nie tylko odnosi się do danego terytorium, ale również ważna jest tożsamość i identyfikacja członków danej wspólnoty.


Prekursorem teorii wspólnoty jest Ferdinand Tönnies (1855 - 1936) - niemiecki filozof i socjolog. Nazywany ojcem teorii wspólnoty z racji tego, iż dokonał on obszernej analizy dychotomicznego świata wspólnoty. Uważał on, że najważniejszym budulcem wspólnoty jest wspólnota krwi, która jest podstawowym składnikiem stosunków społecznych. Wskazywał, iż relacja matki do dziecka oraz ojcostwa i rodzicielstwa noszą znamiona podstawowej wspólnoty.


1. Wspólnota wszystkich ludzi - Ludzkość. Porozumiewanie się wewnętrzne i zewnętrzne

Aby mówić o ludzkości jako wspólnocie należy przybliżyć jej definicję. Przez ludzkość rozumiemy wszystkich ludzi z gatunku Homo sapiens, którzy zamieszkują planetę Ziemia.


Ludzkość ta została podzielona przez kontynenty, a także sztucznie podzielona przez państwa. Ludzkość podzieliła się również ze względów językowych, chociaż już coraz mniejsza, ale nadal występująca bariera językowa uniemożliwia ludzkości tworzenie jednej wielkiej wspólnoty.

Żyjąc w XXI wieku to wszystko się zmienia, dzięki rozwojowi nauki i techniki możemy szybko porozumiewać się między sobą będąc oddzieleni setkami tysięcy kilometrów.


Również cele wspólnoty wszystkich ludzi w XXI wieku się zwiększyło wszyscy bez względu, w której części świata mieszkamy jesteśmy coraz bardziej świadomi i tworzymy wspólnotę np. w celu ochrony naszej planety.


Ludzkość powinna się jednoczyć w jedną całość bez niepokoju i wojen, bo przecież wszyscy jesteśmy ludźmi bez względu na różne czynniki np. płeć, rasę czy religie. Wszyscy tworzymy jedną całość - ludzkość.


2. Religia jako wspólnota - wybrane wyznania

Należy zauważyć, iż wspólnota religijna jest szczególnym typem wspólnoty. Paweł Załęcki (1970-) - polski antropolog społeczny i socjolog definiuje wspólnotę religijną jako „taki typ zbiorowości społecznej, której członkowie odczuwają silną więź interpersonalną istniejącą w jej obrębie oraz która stanowi także, przynajmniej w niektórych aspektach, grupę samowystarczalną i zaspokajającą szeroki wachlarz potrzeb jej członków, podzielających poczucie wzajemnej przynależności, bazujące głównie na wspólnocie doznań, praktyk oraz przekonań dotyczących zjawisk i rzeczywistości natury religijnej (nadprzyrodzonej)"[P. Załęcki, Wspólnota religijna jako grupa pierwotna, Kraków 1997, s. 23].


Religią w ujęciu socjologicznym zajmuję się taki dział socjologii jak socjologia religii. Zajmuje się ona wierzeniami, praktykami, instytucjami religijnymi i ich związkiem ze społeczeństwem oraz różnorodnym wpływem między sobą. Analizuje również funkcjonowanie religii w rożnych społecznych grupach oraz jej funkcję i miejsce w społecznym procesie.


Za prekursorów tego działu socjologii uznaje się między innymi Monteskiusza, czyli Charles Louis de Secondat (1689-1775) - francuski prawnik, filozof, pisarz i wolnomularz. Uważał on, że  forma ustrojowa sprawowania władzy wiąże się z panującą w niej religią. Jednakże za twórcę socjologii religii uznaję się Herberta Spencer'a (1820-1903) - angielskiego socjologa i filozofa, który jako pierwszy zaczął uznawać socjologię religii jako jedną z subdyscyplin socjologii. Badał on ewolucję religijnych wierzeń oraz instytucję religijne w kontekście ich rozwoju oraz różnicowania wewnętrznego.


Socjologowie uważają, że religia jest pewną formą kultury, która zawiera się we wspólnych wierzeniach, danych normach, wartościach oraz ideach. Religia składa się z pewnych przekonań, które mają swoje odzwierciedlenie w rytualnych praktykach. Uważa się, że religia daje ludziom poczucie sensu życia.


Religia występuje w każdym społeczeństwie, jednakże różni się wierzeniami oraz praktykami religijnymi.


Według Marksa religia usprawiedliwia występujące w społeczeństwie nierówności takie jak na przykład ekonomiczne czy nierówności w dostępie do władzy.


Durkheim uważa, że religia pełni ważną funkcję, ponieważ jednoczy społeczeństwo podczas spotkań, w których wskazywany są wspólne wartości i przekonania.


Weber religii przypisuje wpływ na zmiany społeczne, podkreśla rolę religii w powstaniu kapitalizmu zachodniego.


W świecie wyróżniamy między innymi takie religie jak: totemizm, animizm, judaizm, chrześcijaństwo, islam, hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm.


Hinduizm - religia Indii, buddyzm - religia Dalekiego Wschodu, konfucjanizm, taoizm, Zen - religie Chin, judaizm i chrześcijaństwo - religie Zachodu, islam - religia Azji Południowej i Afryki Północnej.


Konfucjanizm został zapoczątkowany przez Konfucjusza na terenie Chin w V wieku p.n.e. Konfucjanizm  jest mieszanką religii i filozofii. Człowiek według Konfucjusza „jest mądry i ludzki, honorowy i dobrze wychowany, szczodry dla tych, którym się gorzej powodzi, pełen czci w przestrzeganiu rytuału i poszanowania dla starożytnych, sprawiedliwy, ma otwarty umysł i dba o dobro publiczne, nie jest egocentryczny, nie poddaje się nastrojom, nie lituje się nad sobą, jest odważny, lojalny, powściągliwy i unika skrajności, wstydzi się chełpliwości przewyższającej własne osiągnięcia"[D. Harding, Religie świata, Wrocław 1998, s. 62].


3. Części świata i wybrane państwa jako sztucznie wytworzona wspólnota


Świat dzieli się na 6 części świata: Afrykę, Amerykę, Antarktydę, Australia i Oceania, Europę i Azję.


Świat można również podzielić na 6 kontynentów: Eurazję, Australię, Ameryka Południowa, Ameryka Północna, Antarktydę.

NASTĘPNA STRONA -->

<-- POPRZEDNIA STRONA

<-- SPIS TREŚCI

<-- POCZĄTEK ROZDZIAŁU V